Literatura piękna

⏳ 3 min 41 s

Rdza – Jakub Małecki

„Rdza” Jakuba Małeckie to dwie historie rozgrywające się w dwóch różnych okresach czasu, a jednak w pewien sposób podobne. Zarówno Tośka jak i Szymek muszą zmagać się z przeciwnościami losu.

Pewnego razu

W „Rdzy” Jakub Małecki przedstawia nam losy dorastającego Szymka, który w roku 2002 traci rodziców i trafia pod opiekę Babci. I to jest jeden człon historii rozgrywający się głównie w Chojnach. Drugi opowiadający o Tośce (czyli babci Szymka), której świat także, w pewnym sensie, skończył się gdy miała siedem lat jest ciut inny. Dziewczynka, nastolatka a potem młoda kobiet będzie doświadczać trudów związanych z wojną i jej skutkami, porzuci rodzinny dom by po tułaczce znów do niego powrócić.

Dla Szymka strata rodziców i przeprowadzka z Warszawy na wieś nie stanie się okazją do zawiązania głębszej relacji z babcią. Chłopak będzie uciekać od codzienności do towarzystwa Budzika – kolegi od zabaw na torach. Będzie zdecydowanie wolał poddać się biernie losowi, jakby na przekór dość surowej Babce.

Obraz Tośki jest z goła inny, bo dziewczyna, na swój sposób, odważnie kroczy przed siebie, choć punktem orientacyjnym w jej życiu jest Niewidzialny Człowiek. Ten mężczyzna będzie pozostawać w jej pamięci przez lata niezależnie od miejsca, w które rzuci ją los czy doświadczeń, jakie staną się jej udziałem.

Wnuczek i Babcia

„Rdza” pokazuje właśnie dwie historie, bardzo proste i bardzo prawdopodobne, zawierające w sobie zarówno piękno chwil jak i grozę wojny czy przytłoczenie codziennością. Jakub Małecki zestawia obok siebie strach i swego rodzaju niemożność poradzenia sobie z sytuacją i strata z zawzięciem i dążeniem do tego, by przeżyć i pójść dalej.

W tych opowieściach nie brakuje miłości, ale nie została ona ukazana jako coś pięknego czy patetycznego. Nie jest to też miłość szczęśliwa i związana z kochającą się rodziną, gdyż związki nie są w tej książce szczęśliwe.

Natomiast z całym swoim okrucieństwem została ukazana wojna, a konkretnie ta II Wojna Światowa. Cała groza jej śmierci, ciężar mordowania i opuszczania swoich domów oraz porzucania majątku, przemoc stosowana przez żołnierzy wobec ludności to w sumie temat dość już oklepany, ale tu wybrzmiewa świetnie i niesie ze sobą spory ładunek emocjonalny.

I to podejście do emocji, uczuć czy przeżyć też rozróżnia naszych bohaterów i niestety, w przeciwieństwie do „Horyzontu” jest dość stereotypowe. Więcej tego wszystkiego zdaje się przeżywać i analizować Tośka niż Szymek. Niemniej oboje nie rozmawiają o swoich uczuciach ani podczas dorastania ani później, gdy los połączy ich oboje w starym domu w Chojnach.

Patrząc z boku każdy z tych wątków jest inny, ale nie mniej przejmujący. Oba prezentują dojrzewanie dziecka w obliczu tragedii oraz ukazują różne sposoby radzenia sobie z trudną sytuacją. Ciężko te dwa przypadki porównywać, ale jednak nie można odmówić im tego wspólnego mianownika.

Sami bohaterowie, nie tylko ta główna dwójka, są świetnie wykreowani. Budzik, choć rówieśnik Szymka, jest osoba złożoną, a Góral Kłoda postacią niezmiernie wyrazistą. Wszystkich wymienić tu nie sposób, bo przez życie czołowych postaci przewinie się sporo różnych osób i jedne zostaną z nimi na dłużej, inne będą im towarzyszyć tylko przez chwilę.

Podsumowanie recenzji

„Rdza” Jakuba Małeckie to poruszająca, ciekawa i wciągająca historia przedstawiająca losy dwójki dorastających dzieci w różnych czasach i okolicznościach. Barwne postacie, proste ale pełne emocji wydarzenia potrafiące wzruszyć zdecydowanie stanowią moc tej powieści.

Sporo w niej schematów, ale to nie przeszkadza w odbiorze tej książki ukazującej po prostu więcej cieni naszego życia niż jej blasków. Na swój sposób jest to piękna opowieść napisana bez filozoficznych opisów czy analiz, lecz z całą prostotą jaka przynależy do tego autora.

Zdecydowanie polecam fanom pisarza a także wszystkim innym lubiącym literaturę uczuciową w prosty sposób oddającą różne odcienie codzienności nam znanej.

Szczegóły:

Liczba stron: 288

Numer wydania: I

Data pierwszego wydania: 2017

Data tego wydania: 2017

Wydawnictwo: Sine Qua Non