Popularnonaukowe, tematyczne

⏳ 3 min 11 s

Sapiens. Od zwierząt do bogów – Yuval Noah Harari

Yuval Noah Harari w „Sapiens. Od zwierząt do bogów” przedstawia historię człowieka od jego praprzodka, pierwszego sapiens aż do czasów obecnych. Od momentu, gdy kuliliśmy się w chłodzie w jaskiniach po czasy obecne, gdy możemy polecieć w kosmos.

Przekrój przez wielki

Yuval Noah Harari zabiera w nas w niezwykłą podróż opisując początki człowieka. Zaznacza przy tym, co wiemy z mniejszą lub większą pewnością i na jakiej podstawie wysnuto takie a nie inne wnioski. Nie obawia się także wskazać luk w naszej wiedzy – pytań, na które wciąż nie znaleziono odpowiedzi. Dzięki temu możemy prześledzić prawdopodobną drogę, jaką przebyły pierwsze „formy” człowieka.

Dalej, wraz z kolejnymi etapami rozwoju, biologiczne przemiany ustępują tym społecznym ekonomicznym i kulturowym. Swoje miejsce w tych rozważaniach mają także religie – od tych najstarszych, pierwotnych, o których wiemy bardzo niewiele, aż po te znane nam obecnie.

Kultura z reguły twierdzi, że zakazuje tylko tego, co jest nienaturalne. Jednak z biologicznego punktu widzenia nic nie jest nienaturalne. Wszystko, co jest możliwe, z definicji jest naturalne. Prawdziwie nienaturalne zachowanie, czyli takie, które sprzeciwia się prawom natury, po prostu nie mogłyby zaistnieć, więc nie potrzebowałyby żadnego zakazu.

Nie zabrakło także informacji o powstawaniu pisma, od pierwszych prób i rysunków skalnych po starannie drukowane książki. I jak już przy piśmie i kulturze jesteśmy – autor sięga także poza znaną nam Europę i Azję. Wskazuje jakie skutki odniosły, dla rodzimych mieszkańców danych terenów, odkrycia geograficzne. To co dla nas było wielkim krokiem w odkrywaniu świata, dla innych oznaczało jego zagładę.

Na długo przed rewolucją przemysłową homo sapiens był wśród wszystkich organizmów sprawcą wymarcia największej liczby gatunków roślin i zwierząt. Mamy wątpliwy zaszczyt bycia najbardziej morderczym gatunkiem w annałach biologii.

„Sapiens. Od zwierząt do bogów” jest naprawdę świetna, bo stanowi podaną w przystępnej formie pigułkę wiedzy o rozwoju człowieka na przestrzeni wielu tysiącleci. I to taką rzetelnie przygotowaną, gdyż teksty opatrzone są przypisami. Niestety ilustracje są bardzo nieliczne, co z jednej strony rozumiem, a co z drugiej trochę mi przeszkadza. Wiele z tych treści aż prosi się o uzupełnienie w formie graficznej.

Niemniej, zainteresowani danym tematem, etapem w dziejach, mając już podstawy mogą szukać kolejnych, bardziej szczegółowych informacji. Dziki rozwojowi internetu dostęp do informacji mamy bardzo duży i łatwy, więc nic tylko siadać i czytać.

W tym wszystkim widzę jednak jeden minus – im bardziej autor zbliża się do „naszych czasów” tym częściej wplata on w treść swoje opinie. W kwestiach odległej przeszłości udaje się mu dodawać swoich poglądów i tylko wskazuje na różne aspekty danej sytuacji. Szkoda, ponieważ to powoduje, że zaczynamy się zastanawiać, czy autor czegoś nie przemilczał, czegoś nie pokazał, czegoś, co nie do końca pasuje do jego obecnego światopoglądu.

Podsumowanie recenzji

„Sapiens. Od zwierząt do bogów” to świetna pozycja popularnonaukowa, która w ciekawy i zwięzły sposób przybliży nam losy rodzaju ludzkiego. Znajdziemy w niej sporą dawkę wiedzy poskładaną w ciągi przyczynowo skutkowe z wyjaśnieniami, co wiemy a czego nie wiemy.

Przystępny język, prosty przekaz przekładający naukowe treści na takie zrozumiałe dla przeciętnego kowalskiego są niewątpliwie zaletą tej książki. Polecam ją więc wszystkim, no prawie – bo dla dzieci może być jeszcze zbyt trudna, ale licealista może po nią sięgnąć bez problemów.

Natomiast odradzam czytanie „na jeden raz” – zdecydowanie lepiej zgłębiać jej tajemnice wolno, bez pośpiechu.

Szczegóły:

Liczba stron: 510

Data pierwszego wydania: 2011

Data pierwszego wydania PL: 2017

Data tego wydania: 14.11.2018

Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie